Bureau

Abraham Roentgen, ca. 1758 - ca. 1760, schrijfmeubel, BK-16676

Het bureau heeft een groot aantal verborgen vakken en laden en herbergt zelfs een uitklapbare knielbank. Het is gemaakt voor Johann Philipp von Walderdorff, aartsbisschop en keurvorst van Trier, en is bovenin versierd met diens portret en wapen. Het bureau is het rijkste pronkstuk dat ooit is…

Te zien in zaal 1.9

Zelfportret

Johan Gregor van der Schardt, ca. 1573 - ca. 1580, buste, BK-2000-17

Om dit kleine borstbeeld – het is de helft van de ware grootte – te maken, moest de beeldhouwer allerlei kunstgrepen met spiegels verrichten. Van der Schardt heeft zichzelf niet recht van voren weergegeven, maar hij wendt zijn blik van de beschouwer af, alsof hij deze niet wil zien. Het naakte…

Te zien in zaal 2.3

Klok en kruithoorn

anoniem, ca. 1590 - ca. 1596, uurwerk, NG-NM-7687

In 1596 overwinterden Willem Barentsz, Jacob van Heemskerck en vijftien anderen in een zelfgebouwd huis op het eiland Nova Zembla voor de Russische kust. Opgesloten in het huis tijdens de poolnacht hadden de mannen geen besef van dag en nacht. Een klok aan de muur gaf de tijd aan, tot deze op 3…

Te zien in zaal 2.9

Poppenhuis van Petronella Oortman

anoniem, ca. 1686 - ca. 1710, meubilair, BK-NM-1010

De kast van dit poppenhuis is een kunstwerk op zich. Hij is gefineerd met schildpad en tin. De initialen van de eigenaars - Petronella Oortman en haar man, de Amsterdamse lakenkoopman Johannes Brandt - zijn op de zijkanten van de kast ingelegd. Bijzonder is dat alle huishoudelijke voorwerpen zijn…

Te zien in zaal 2.20

Roemer met een gedicht op…

anoniem, 1619, roemer, BK-1983-15

Anna Roemers Visscher graveerde een van haar eigen gedichten in een wijnglas, een geschenk voor Constantijn Huygens. De woorden bevatten een klacht en een aansporing: haar pen is opgedroogd, haar hersens verroest. Ze vraagt Huygens voor haar wat water van de Helicon – de woonplaats van de Muzen – te…

Te zien in zaal 2.8

Stilleven met vergulde bokaal

Willem Claesz. Heda, 1635, schilderij, SK-A-4830

Willem Heda schilderde veertig jaar lang uitsluitend stillevens. Zijn werk onderscheidt zich van stillevens van tijdgenoten: de kleuren zijn zachter, koeler en harmonieuzer. Een heldergele citroenschil vormt het enige kleuraccent. Met dit werk toont Heda zich een meester in het weergeven van…

Te zien in de Eregalerij

De welvoorziene keuken

Joachim Bueckelaer, 1566, schilderij, SK-A-1451

Niet de overdadige uitstalling van groente, fruit, vlees, gevogelte en vaatwerk die deze keukenmeiden ons hier voorhouden is het hoofdthema van het schilderij. Dat is het bezoek van Jezus bij Maria en Martha, onopvallend afgebeeld in de achtergrond. In de tegenstelling tussen voor- en achtergrond…

Te zien in zaal 0.6

Een molen aan een poldervaart,…

Paul Joseph Constantin Gabriël, ca. 1889, schilderij, SK-A-1505

‘Ons land is gekleurd-sappig-vet. (...) ik herhaal het, ons land is niet grijs zelfs niet bij grijs weer, de duinen zijn ook niet grijs’, schreef Constant Gabriël in een brief. In tegenstelling tot veel schilders van de Haagse School schilderde hij graag een mooie zomerdag. Op dit schilderij staan…

Te zien in zaal 1.18

De dans om het gouden kalf

Lucas van Leyden, ca. 1530, schilderij, SK-A-3841

In een doorlopend landschap plaatste Lucas van Leyden het Bijbelverhaal over de Israëlieten die ontrouw waren aan God omdat zij een gouden beeld van een kalf aanbaden. Het drieluik waarschuwt tegen ongeloof en zedeloos gedrag. Wellicht hangt de keuze voor dit zeldzame thema samen met het opkomende…

Te zien in zaal 0.6

Portret van Don Ramón Satué

Francisco de Goya, 1823, schilderij, SK-A-2963

Goya dankt zijn faam aan zijn portretten van het Spaanse hof en zijn eigenaardige prentenkunst. Hij was al 76 jaar oud toen hij dit krachtige portret schilderde. Don Ramón was rechter bij het hoogste gerechtshof van CastiÏië. Door de ontspannen houding en open kraag maakt het portret een informele…

Te zien in zaal 1.13